Është një substancë aktive që e përdorim gjerësisht si qetësues kundër dhimbjeve dhe kundra temperatures, ndërkohë që gjendet në më shumë se 600 preparate. Lehtësia e marrjes së tij, megjithatë, nuk do të thotë se nuk ka nevojë për vëmendje. Ekspertët theksojnë se çelësi i përdorimit të sigurt të tij qëndron tek doza.
Shanset që ju të mos keni marrë kurrë paracetamol për të menaxhuar një sëmundje të lehtë janë pothuajse zero. Është një nga qetësuesit më të zakonshëm të dhimbjes dhe kundra temperatures. Fakti që ato janë të lira dhe nuk kërkojnë recetë e bën përdorimin e tyre edhe më të përhapur. E megjithatë, ndërsa shumica e njerëzve përdorin mjaft shpesh paracetamol, pak janë të vetëdijshëm për rreziqet që mbart kjo substancë nëse merret në mbidozë.
Në një artikull në “The Conversation“, Kelly Grindrod, Profesor i Asociuar në Shkollën e Farmacisë në Universitetin e Waterloo-së, Eric Yoshida, Profesor i Mjekësisë në Universitetin e Kolumbisë Britanike dhe Trana Hussaini, Profesor i asociuar klinik në Shkollën Farmaceutike të Universitetit të Kolumbisë Britanike. Shkencat, japin dëshmi se abuzimi me paracetamolin mund të shkaktojë, ndër të tjera, dëmtime serioze të mëlçisë, të aftë për të kërcënuar edhe jetën e njeriut.
Paracetamoli përfshihet në më shumë se 600 produkte farmaceutike, të përdorura gjerësisht nga pacientët, të cilët megjithatë shpesh nuk arrijnë të marrin udhëzime të qarta për dozën që duhet të marrin. Kështu, shumë përfundojnë me mbidozë, duke kërkuar shtrimin në spital, duke vënë në rrezik serioz shëndetin e tyre.
Një gabim i zakonshëm që bëjnë ata që marrin paracetamol është se kombinojnë ilaçe të ndryshme, të cilat përmbajnë sasi të ndryshme të substancës aktive. Kjo praktikë mund të çojë lehtësisht në një mbidozë.
Mëlçia zbërthen natyrshëm një dozë normale të paracetamolit, e cila më pas ekskretohet nga trupi përmes urinës. Megjithatë, kur një organizëm merr një dozë të tepërt, mëlçia nuk është në gjendje ta trajtojë atë në mënyrë të kënaqshme, duke rezultuar në sasinë e tepërt duke formuar një substancë toksike për organizmin. Sa më shumë paracetamol në tepricë, aq më toksike është substanca që sintetizohet.
Shkaku kryesor i dështimit akut të mëlçisë
Në 24 orët e para pas marrjes së mbidozës, pacienti mund të përjetojë simptoma të lehta si nauze dhe të vjella. Pas një ose dy ditësh, dëmtimi i mëlçisë fillon të shfaqet, duke shkaktuar simptoma të tilla si dhimbje barku dhe zbehje të syve, lëkurës dhe urinës. Pas tre ditësh, simptomat përkeqësohen, duke përfshirë por pa u kufizuar në gjakderdhje, mavijosje, konfuzion mendor dhe sheqer të ulët në gjak.
Dhe ndërsa mëlçia ka mekanizmat për të shëruar veten, 6% e pacientëve që shtrohen në spital për shkak të marrjes së tepërt të paracetamolit zhvillojnë dështim të mëlçisë. Rreziku është edhe më i lartë për ata që konsumojnë tre ose më shumë pije alkoolike në ditë, nuk hanë mirë ose ndjekin një dietë me ndërprerje. Këta persona duhet të marrin doza edhe më të vogla të paracetamolit.
Trajtimi i problemit menjëherë është jetik.
Një antidot është tashmë i disponueshëm në tregun farmaceutik, por është më efektiv nëse merret brenda 24 orëve të para pas një mbidozimi me paracetamolin. Nëse problemi vazhdon, mund të nevojitet një transplant. Përsëri, megjithatë, shkalla e vdekshmërisë është e rëndësishme, ose për shkak se një pacient ka pritur një kohë të gjatë për të gjetur një transplant, ose për shkak të komplikimeve pas transplantimit.
Si të përdorni paracetamolin në mënyrë të sigurt
Tre shkencëtarët shpjegojnë se duke qenë se paracetamoli është një nga substancat farmaceutike më të zakonshme për trajtimin e dhimbjeve dhe temperaturës, njerëzit duhet të informohen në mënyrë adekuate për përdorimin e sigurt të tij.
Filloni duke lexuar me kujdes udhëzimet për përdorim të përfshira në paketë. Asnjëherë mos kombinoni produkte të ndryshme paracetamoli në të njëjtën dozë. Kini kujdes të veçantë me paracetamolin nëse jeni duke marrë ilaçe për artritin, ftohjen e zakonshme ose gripin, dhimbjet e menstruacioneve ose dhimbjet e shpinës.
Kontrolloni gjithmonë paketimet e paracetamolit për dozën maksimale të rekomanduar dhe dozën totale të lejuar brenda 24 orëve. Nëse konsumoni tre ose më shumë pije alkoolike në ditë ose keni një çrregullim të të ngrënit, dobësi fizike, të përziera dhe të vjella, atëherë preferoni të konsumoni edhe më pak se doza e rekomanduar.
Në rast mbidozimi, kontaktoni menjëherë një institucion shëndetësor për të marrë ndihmën e parë.
