Një vezë e pagatuar mirë, një ushqim që ka qenë jashtë frigoriferit për shumë kohë, një dërrasë prerëse që është përdorur pa u larë siç duhet. Salmonelas nuk i duhet asgjë spektakolare për të “shfaqur veten”. Shpesh, mjafton një gabim i vogël.
Në muajt e fundit, Europa është përballur përsëri me të. Vezët, makaronat me aromë dhe farat e kungullit janë lidhur me shpërthimet e fundit, ndërsa në gusht më shumë se 300 njerëz në Belgjikë u sëmurën pasi hëngrën vezë, në një nga shpërthimet më të mëdha të salmonelozës në vend.
Tabloja nuk ka të bëjë vetëm me raste të izoluara. Sipas një raporti të përbashkët nga Autoriteti Europian i Sigurisë Ushqimore (EFSA) dhe Qendra Europiane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (ECDC), i cituar nga Euronews, salmoneloza ishte sëmundja e dytë zoonotike më e raportuar në BE në vitin 2024, pas kampilobakteriozës, me 79,703 raste të konfirmuara.
Midis majit 2025 dhe gushtit 2026, pati 341 shpërthime të konfirmuara të salmonelës në Europë, pothuajse gjysma e të cilave u raportuan pas majit të këtij viti. Mbretëria e Bashkuar pati më shumë raste (207), e ndjekur nga Holanda (106), Belgjika (15: shpërthimi nuk përfshihet), Gjermania (6), Franca (4), Austria (2) dhe Danimarka (1).
Megjithatë, Mbretëria e Bashkuar më vonë e rishikoi numrin lart në 474. Hetimet në vend janë duke vazhduar, me ekspertë që vlerësojnë se disa pacientë u sëmurën pasi hëngrën ushqim jashtë shtëpisë, në vend të vezëve që i gatuan vetë.
Gjithashtu kujtohet se në një vlerësim të kohëve të fundit nga ECDC dhe EFSA, produktet me makarona me aromë u identifikuan si burimi më i mundshëm i shpërthimit të salmonelës në shumë vende, me më shumë se 100 raste të konfirmuara në vendet e BE/EEA dhe Mbretërinë e Bashkuar. Autoritetet kishin kryer tërheqje nga tregu, por paralajmëruan se shpërthime të mëtejshme nuk mund të përjashtoheshin, pasi produkte të tilla kanë një afat të gjatë ruajtjeje dhe mund të qëndrojnë në dollapët e shtëpive për një farë kohe.
Çfarë është salmonela – Çfarë mund të bëjmë në shtëpi.
Salmonela shoqërohet kryesisht me ushqime me origjinë shtazore, siç janë vezët, shpendët, mishi i derrit dhe produktet e qumështit. Sigurisht, kjo nuk do të thotë se kufizohet vetëm këtu. Episodet e fundit tregojnë se produktet bimore mund të jenë gjithashtu një “mjet” transmetimi, nëse ato kontaminohen në një fazë të prodhimit, përpunimit ose shpërndarjes.
Në verë, problemi bëhet më intensiv. Temperaturat e larta, ftohja joadekuate dhe menaxhimi i dobët i ushqimit krijojnë kushte që favorizojnë rritjen e baktereve. Kjo është arsyeja pse salmoneloza ndodh më shpesh në muajt e ngrohtë.
Simptomat më të zakonshme janë diarreja, ethet dhe dhimbjet e barkut. Tek shumica e njerëzve, sëmundja zgjidhet brenda pak ditësh, pa trajtim specifik. Megjithatë, nuk është gjithmonë e padëmshme. Foshnjat, fëmijët e vegjël, të moshuarit, gratë shtatzëna dhe njerëzit me sistem imunitar të dobësuar janë në rrezik më të lartë për sëmundje serioze ose ndërlikime. Në disa raste, infeksioni mund të hyjë në qarkullimin e gjakut dhe të bëhet kërcënues për jetën.
Parandalimi fillon me hapa të thjeshtë. Vezët, pula dhe mishi duhet të gatuhen plotësisht. Produktet që duhen të futen në frigorifer nuk duhet të lihen në temperaturë ambienti për periudha të gjata, veçanërisht në verë. Sipërfaqet prerëse, thikat dhe duart duhet të lahen plotësisht pasi të keni prekur ushqime të papërpunuara.
Është po aq e rëndësishme të ndiqni udhëzimet në paketim. Nëse një produkt është tërhequr nga tregu, ai nuk duhet të konsumohet, edhe nëse duket ose ka erë normale.
Rritja e rasteve në Europë nuk do të thotë panik. Por kjo tregon se siguria ushqimore mbetet një çështje e përditshme, nga prodhimi deri në kuzhinë. Dhe në skenarin e salmonelës, zakonet më të thjeshta – gatimi i duhur, pastrimi, ftohja dhe vëmendja ndaj tërheqjeve – përbëjnë mbrojtjen më efektive.
