Ndotja e ajrit, e cila shkaktohet kryesisht nga djegia e lëndëve djegëse , duket se është një kontribues i madh në ndryshimet klimatike ndër vite, por gjithashtu ka një ndikim negativ shumë më të menjëhershëm në shëndetin tonë.
Grimcat e imëta të ajrit (PM2.5) janë një ndotës kryesor i ajrit që mund të hyjë në qarkullimin e gjakut përmes thithjes dhe të udhëtojë thellë në mushkëri. Studimet e fundit paralajmërojnë gjithashtu se ekspozimi ndaj këtyre grimcave mund të dëmtojë sistemin tretës dhe në këtë mënyrë organe si mëlçia, pankreasi dhe zorrët.
Ajo që vuri në dukje studimi
Studimi i ri, i botuar në revistën eGastroenterology, u fokusua në mënyrën se si ekspozimi ndaj grimcave PM2.5 shkakton reaksione stresi brenda qelizave të sistemit tretës.
Këto reaksione përfshijnë struktura të specializuara nënqelizore brenda qelizave të quajtura organele. Kur organelet ndërpriten, një reaksion zinxhir fillon brenda qelizave që mund të çojë në inflamacion dhe pasoja të tjera të dëmshme për shëndetin.
Mëlçia, një organ kryesor për detoksifikimin dhe metabolizmin, është veçanërisht i ndjeshëm ndaj dëmtimit që mund të shkaktojnë këto grimca. Kështu, mund të shkaktohen çrregullime specifike që, sipas studimeve, kontribuojnë në zhvillimin e sëmundjes së mëlçisë yndyrore joalkoolike (NASH) dhe diabetit të tipit 2.
Dhe sigurisht, rreziku nuk ndalet me kaq, siç kanë zbuluar shkencëtarët. Ekspozimi ndaj PM2.5, siç thamë, mund të dëmtojë edhe pankreasin dhe zorrët.
Në veçanti, kërkimet kanë lidhur PM2.5 me një rrezik të shtuar të dëmtimit të pankreasit tek njerëzit me diabet, si dhe dëmtimin e qelizave të zorrëve dhe një rritje të përshkueshmërisë së tyre. Kjo rritje e përshkueshmërisë mund të çojë në një sërë problemesh me tretjen.
A ka ndonjë mënyrë për të mbrojtur veten?
Ndërsa kërkimet e fundit ofrojnë njohuri të vlefshme, pyetjet kryesore mbeten pa përgjigje. Shkencëtarët janë ende duke u përpjekur të kuptojnë se si ekspozimi ndaj PM2.5 ndikon në komunikimin midis organeve të ndryshme të tretjes dhe funksionit të përgjithshëm të tretjes. Përveç kësaj, ata po hetojnë nëse ndërhyrjet dietike apo farmaceutike mund të zbusin dëmtimin e PM2.5. Vlen të përmendet se disa studime tregojnë se disa lëndë ushqyese, të tilla si acidet yndyrore të pangopura dhe vitaminat, mund të ofrojnë mbrojtje kundër efekteve të dëmshme të PM2.5.
Ndotja e ajrit është një çështje komplekse pa zgjidhje të lehta. Ndërsa kërkimet vazhdojnë të zbusin ekspozimin ndaj PM2.5, kuptimi aktual i efektit të tij në sistemin tretës nxjerr në pah efektet e gjera shëndetësore të ndotjes së ajrit, si dhe nevojën për përpjekje të vazhdueshme për të reduktuar nivelet e ndotjes së ajrit dhe për të zhvilluar strategji për mbrojtjen tonë.
