\u00c7aji i malit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bim\u00eb barishtore q\u00eb arrin lart\u00ebsin\u00eb 30 cm, me deg\u00eb t\u00eb holla e t\u00eb rrumbullak\u00ebta dhe me gjethe me push. Lulet e saj jan\u00eb zakonisht roz\u00eb ose vjollc\u00eb ose t\u00eb verdh\u00eb dhe gjenden n\u00eb tuf\u00eb lulesh. Varietetet e tij t\u00eb ndryshme gjenden kryesisht n\u00eb zonat malore dhe gurore dhe t\u00eb gjitha l\u00ebshojn\u00eb nj\u00eb er\u00eb t\u00eb mrekullueshme aromatike.<\/p>\n\n\n\n
Shumica e specieve t\u00eb gjinis\u00eb Sideritis p\u00ebrb\u00ebhen nga bim\u00eb barishtore shum\u00ebvje\u00e7are, t\u00eb cilat rriten natyrsh\u00ebm n\u00eb vendet e Mesdheut, nd\u00ebrsa shum\u00eb lloje t\u00eb k\u00ebsaj gjinie ekzistojn\u00eb edhe n\u00eb Azi. N\u00eb rajonin e Mesdheut, ku duket se \u00ebsht\u00eb qendra e origjin\u00ebs s\u00eb bim\u00ebs, jan\u00eb regjistruar m\u00eb shum\u00eb se 100 lloje t\u00eb ndryshme t\u00eb gjinis\u00eb Sideritis. Larmia m\u00eb e madhe e specieve gjendet n\u00eb Gadishullin Iberik, me t\u00eb pakt\u00ebn 45 lloje, shumica e t\u00eb cilave jan\u00eb endemike, nd\u00ebrsa 14 prej tyre aktualisht jan\u00eb n\u00eb rrezik zhdukjeje. Vende t\u00eb pasura me popullsi dhe shum\u00ebllojshm\u00ebri speciesh jan\u00eb gjithashtu Shqiperi, Greqia, Italia dhe vendet n\u00eb brigjet e Afrik\u00ebs veriore. Pothuajse n\u00eb t\u00eb gjitha vendet mesdhetare speciet e k\u00ebsaj gjinie njihen, n\u00eb shkall\u00eb lokale, si barishte p\u00ebr p\u00ebrdorime t\u00eb ndryshme.<\/p>\n\n\n\n
S. raeseri \u00ebsht\u00eb varieteti m\u00eb i zakonsh\u00ebm i sideritit q\u00eb rritet n\u00eb Shqip\u00ebri dhe Maqedoni, ku ka edhe hibride t\u00eb zhvilluara.
Mbjellja rekomandohet n\u00eb dy periudha, nga tetori deri n\u00eb n\u00ebntor dhe nga shkurti deri n\u00eb mars (n\u00eb hemisfer\u00ebn veriore) dhe korrja n\u00eb korrik kur \u00ebsht\u00eb n\u00eb lul\u00ebzim t\u00eb plot\u00eb. Bima zakonisht thahet para p\u00ebrdorimit.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit q\u00eb p\u00ebrmban \u00e7aji i malit<\/strong> Historia dhe Tradita<\/strong> P\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt, emri i referohej k\u00ebrcellit t\u00eb bim\u00ebs, t\u00eb cilat kishin sepale q\u00eb i ngjanin maj\u00ebs s\u00eb shtiz\u00ebs, nd\u00ebrsa disa spekulojn\u00eb se emri rrjedh thjesht nga p\u00ebrmbajtja e hekurit t\u00eb barit.<\/p>\n\n\n\n Veprimet dhe p\u00ebrdorimet terapeutike p\u00ebr \u00e7ajin e malit<\/strong><\/p>\n\n\n\n -Leht\u00ebson dispepsi dhe dhimbje stomaku.<\/p>\n\n\n\n -\u00cbsht\u00eb tonik dhe diuretik, duke ndihmuar n\u00eb rastet e nefrolitiaz\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n -\u00cbsht\u00eb nj\u00eb astringent i fort\u00eb dhe p\u00ebrdoret kund\u00ebr diarres\u00eb, kolitit dhe dhimbjeve t\u00eb barkut tret\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n -Q\u00ebsues tret\u00ebs, diaforik, detoksifikues, ngroh\u00ebs dhe spazmolitik p\u00ebr sistemin e frym\u00ebmarrjes.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Studimet tregojn\u00eb se gjinia Sideritis scardica ka veti t\u00eb mundshme sheruese si anti-inflamatore, analgjezike dhe antioksidante, n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb ngjashme me \u00e7ajin jeshil.<\/p>\n\n\n\n -Studimet dhe k\u00ebrkimet shkencore tregojn\u00eb se mund t\u00eb veproj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb parandaluese kund\u00ebr shfaqjes s\u00eb kataraktit, mpiksjes s\u00eb gjakut dhe hipertensionit.<\/p>\n\n\n\n -Ndihmon n\u00eb luftimin e s\u00ebmundjeve t\u00eb kapilar\u00ebve dhe t\u00eb zemr\u00ebs, fal\u00eb substancave flavonoid q\u00eb p\u00ebrmban.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Ndihmon me anemin\u00eb fal\u00eb hekurit q\u00eb p\u00ebrmban.<\/p>\n\n\n\n -\u00cbsht\u00eb nj\u00eb stimulues i trurit dhe i muskujve.<\/p>\n\n\n\n -Forcon sistemin imunitar.<\/p>\n\n\n\n -Ndihmon n\u00eb parandalimin e kancerit, fal\u00eb substancave t\u00eb shumta antioksidante q\u00eb p\u00ebrmban.<\/p>\n\n\n\n Zieni 1-2 lug\u00eb \u00e7aj mali p\u00ebr \u00e7do filxhan uj\u00eb p\u00ebr 2-3 minuta, kullojeni dhe pijeni.<\/p>\n\n\n\n Pregatitja<\/strong> Mund t\u00eb konsumojm\u00eb me siguri disa filxhan\u00eb n\u00eb dit\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb rastet e ftohjes, pasi \u00e7aji i malit nuk p\u00ebrmban kafein\u00eb. Me pak mjalt\u00eb dhe disa pika limon t\u00eb fresk\u00ebt, ky \u00e7aj i mrekulluesh\u00ebm do t\u00eb na leht\u00ebsoj\u00eb menj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Pije p\u00ebr relaksim dhe gjum\u00eb t\u00eb qet\u00eb<\/strong> P\u00ebr nj\u00eb pije tonike n\u00eb m\u00ebngjes Fakte interesante p\u00ebr \u00e7ajin e malit<\/strong><\/p>\n\n\n\n -Analizat e studiuesve , t\u00eb kryera mbi bim\u00ebt sideritis, treguan se ato p\u00ebrmbajn\u00eb shum\u00eb vajra esencial\u00eb me efekt antimikrobik (kund\u00ebr mikrobeve kryesisht Gram+ por edhe kund\u00ebr nj\u00eb serie specifike t\u00eb k\u00ebrpudhave Candida Albicans), nd\u00ebrsa \u00e7aji Evia tregoi aktivitet kund\u00ebr mikrobeve specifike. t\u00eb ngjashme me antibiotik\u00ebt ampicilin\u00eb dhe amikacin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00c7aji i malit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bim\u00eb barishtore q\u00eb arrin lart\u00ebsin\u00eb 30 cm, me deg\u00eb t\u00eb holla e t\u00eb rrumbullak\u00ebta dhe me gjethe me push. Lulet e saj jan\u00eb zakonisht roz\u00eb ose vjollc\u00eb ose t\u00eb verdh\u00eb dhe gjenden n\u00eb tuf\u00eb lulesh. Varietetet e tij t\u00eb ndryshme gjenden kryesisht n\u00eb zonat malore dhe gurore dhe t\u00eb gjitha […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5052,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5051","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kuriozitete"},"yoast_head":"\n
\u00c7aji i malit p\u00ebrmban flavonoide, vajra esencial\u00eb, acide triterpenike, diterpene, kurkumin dhe kariofilin\u00eb. Ai gjithashtu p\u00ebrmban fenolpropane, iridoide, kumarina, lignan dhe sterole. Konsiderohet se p\u00ebrmban shum\u00eb substanca antioksiduese q\u00eb jan\u00eb t\u00eb vlefshme p\u00ebr trupin.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7aji i malit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga barishtet m\u00eb t\u00eb dashura dhe m\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura ne Shqiperi, i cili \u00ebsht\u00eb konsumuar prej shekujsh. Dioskouridis e p\u00ebrmend \u00e7ajin e malit me emrin “sideritis”, pasi bashk\u00ebkoh\u00ebsit e tij besonin se bima ishte efektive kund\u00ebr plag\u00ebve t\u00eb shkaktuara nga objektet hekuri gjat\u00eb betejave.<\/p>\n\n\n\n
-\u00cbsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht efektiv n\u00eb trajtimin e ftohjes, kongjestionit t\u00eb hund\u00ebs, problemeve t\u00eb frym\u00ebmarrjes dhe koll\u00ebs s\u00eb vazhdueshme.<\/p>\n\n\n\n
Hidhni 2 lug\u00eb \u00e7aj mali n\u00eb nj\u00eb filxhan me uj\u00eb t\u00eb vluar, mbulojeni dhe l\u00ebreni p\u00ebr rreth 10 minuta. M\u00eb pas kullojeni dhe pijeni.<\/p>\n\n\n\n
B\u00ebjm\u00eb nj\u00eb infuzion me \u00e7aj mali dhe bli. Mund\u00ebsisht shtoni 1 lug\u00eb mjalt\u00eb ose sheqer kaf. P\u00ebrve\u00e7 shijes s\u00eb tij t\u00eb mrekullueshme, do t’ju jap\u00eb nj\u00eb gjum\u00eb t\u00eb mrekulluesh\u00ebm dhe t\u00eb qet\u00eb n\u00ebse e pini gjat\u00eb nat\u00ebs, pak para se t\u00eb shkoni n\u00eb shtrat.<\/p>\n\n\n\n
B\u00ebni nj\u00eb perzierje me \u00e7aj mali dhe shtoni 2-3 copeza shafrani. Ka nj\u00eb arom\u00eb t\u00eb mrekullueshme dhe do t’ju fuqizoj\u00eb nd\u00ebrsa filloni dit\u00ebn tuaj.<\/p>\n\n\n\n
-K\u00ebrkesa e madhe p\u00ebr bim\u00ebn n\u00eb vitet e fundit ka krijuar nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr zhdukjen e tij. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb promovuar t\u00eb korrat jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb mbrojtur speciet vendase.<\/p>\n\n\n\n