Industria thot\u00eb se mbajtesit e saj jan\u00eb t\u00eb sigurt por disa ekspert\u00eb tregojn\u00eb munges\u00ebn e t\u00eb dh\u00ebnave dhe paralajm\u00ebrojn\u00eb q\u00eb plastika dhe nxeht\u00ebsia nuk jan\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzierje e mir\u00eb.Shum\u00eb prej nesh kan\u00eb nj\u00eb dollap kuzhine t\u00eb tejmbushur me mbajtesa plastik\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur mbetjet tona.<\/p>\n\n\n\n
Por nd\u00ebrsa nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi rritet p\u00ebr grackat e sh\u00ebndetit dhe mjedisit t\u00eb plastik\u00ebs, disa konsumator\u00eb mund t\u00eb pyesin veten: mos valle ardhur koha q\u00eb t\u00eb perdorim en\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb ruajtjes se ushqimeve?<\/p>\n\n\n\n
Vet\u00ebm 9% e t\u00eb gjitha mbeturinave plastike t\u00eb krijuara ndonj\u00ebher\u00eb jan\u00eb ricikluar. Nga kontributet e tij n\u00eb ngrohjen globale dhe ndotjen, deri tek kimikatet dhe mikroplastikat q\u00eb migrojn\u00eb n\u00eb trupin ton\u00eb, zinxhirin ushqimor dhe mjedisin, kostoja e v\u00ebrtet\u00eb e k\u00ebtij materiali t\u00eb lir\u00eb po b\u00ebhet m\u00eb e dukshme.<\/p>\n\n\n\n
Ka mij\u00ebra perberesa q\u00eb gjenden n\u00eb produktet plastike n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb zinxhirin ushqimor, dhe relativisht pak dihet p\u00ebr shumic\u00ebn e tyre. Por, ajo q\u00eb ne dim\u00eb p\u00ebr disa kimikate t\u00eb p\u00ebrmbajtura n\u00eb plastik\u00eb \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsuese.<\/p>\n\n\n\n
Phthalates, p\u00ebr shembull, t\u00eb cilat p\u00ebrdoren p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb plastik\u00ebn m\u00eb fleksib\u00ebl dhe gjenden n\u00eb paketimin e ushqimeve dhe mb\u00ebshtjell\u00ebsin plastik, jan\u00eb gjetur nga Qendrat p\u00ebr Kontrollin dhe Parandalimin e S\u00ebmundjeve (CDC) n\u00eb nivele t\u00eb matshme n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb popullsin\u00eb e SHBA . Ato kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb lidhura me mosfunksionimin riprodhues n\u00eb studimet e kafsh\u00ebve dhe disa studiues kan\u00eb sugjeruar lidhje me uljen e pjelloris\u00eb, \u00e7\u00ebshtjet neuro-zhvillimore dhe astm\u00ebn tek njer\u00ebzit.<\/p>\n\n\n\n
Ka shum\u00eb kimikate t\u00eb tjera t\u00eb shtuara n\u00eb plastik\u00eb gjat\u00eb prodhimit, dhe studiuesit pranojn\u00eb se shum\u00eb boshll\u00ebqe mbeten n\u00eb t\u00eb kuptuarit ton\u00eb se si ato ndikojn\u00eb n\u00eb sh\u00ebndetin dhe zhvillimin. Por studioesit q\u00eb po shton shqet\u00ebsimet n\u00eb lidhje me “materialin e mrekullis\u00eb” po rritet.<\/p>\n\n\n\n
Cfare i ben keto mbajtesa plasitke kaq te demshme?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mbajtesat ushqimor\u00eb jan\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb hallk\u00eb n\u00eb nj\u00eb zinxhir masiv t\u00eb produkteve plastike q\u00eb prekin gj\u00ebrat q\u00eb ham\u00eb, nga rripat e veshur me konveyer n\u00eb linjat e prodhimit t\u00eb ushqimit deri te kutiat e disponueshme p\u00ebr manaferrat delikate, qeset e pastra t\u00eb karot\u00ebs dhe kutit\u00eb e qum\u00ebshtit.<\/p>\n\n\n\n Studiuesit thon\u00eb se \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjigjemi se cilat mbajtesa plastik\u00eb jan\u00eb t\u00eb sigurt pa transparenc\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr at\u00eb q\u00eb kimikatet p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb materiale plastike t\u00eb p\u00ebrditshme.<\/p>\n\n\n\n N\u00eb vitin 2019, Forumi i Paketimit t\u00eb Ushqimit ( Food Packaging Forum (FPF)), nj\u00eb shoqate jo-fitimprur\u00ebs me qend\u00ebr n\u00eb Zvic\u00ebr, i p\u00ebrq\u00ebndruar n\u00eb shkenc\u00ebn q\u00eb q\u00ebndron pas paketimit t\u00eb ushqimit, p\u00ebrpiloi nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash t\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 900 kimikateve “t\u00eb mundshme” t\u00eb lidhura me prodhimin e paketimeve plastike t\u00eb ushqimit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn dhe 3.500 t\u00eb tjera ” mund\u00ebsisht \u201de p\u00ebrdorur. Nga ato 4,300 kimikate, 60% nuk kishin ndonj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb t\u00eb rrezikshme, zbuluan studiuesit.<\/p>\n\n\n\n N\u00eb 1988 industria e plastik\u00ebs doli me kode t\u00eb standardizuara t\u00eb identifikimit p\u00ebr shtat\u00eb llojet m\u00eb t\u00eb zakonsh\u00ebm t\u00eb rr\u00ebshir\u00ebs plastike n\u00eb qarkullim. Ata numra t\u00eb vegj\u00ebl q\u00eb gjenden n\u00eb fund t\u00eb shisheve t\u00eb sodeve dhe kutijave t\u00eb kosit, ju sugjerojn\u00eb se \u00e7far\u00eb lloji t\u00eb plastik\u00ebs q\u00eb hani apo pini. Shumica e mbajtesve ushqimor\u00eb – si mbajtesa p\u00ebr jo riperdorim, ashtu edhe llojet e destinuara p\u00ebr rip\u00ebrdorim – jan\u00eb prej polietileni me densitet t\u00eb ul\u00ebt (4) ose polipropilen (5).<\/p>\n\n\n\n Studiuesit nuk jan\u00eb sakt\u00ebsisht t\u00eb sigurt se sa ekspozimi kimik ndodh nga paketimi i ushqimit dhe en\u00ebt e ruajtjes, por ata e din\u00eb q\u00eb plastika nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb material plot\u00ebsisht i q\u00ebndruesh\u00ebm. Trasande tha se kur ekspozohet ndaj nxeht\u00ebsis\u00eb – p\u00ebr shembull, n\u00eb mikroval\u00eb dhe pjatalar\u00ebse – polietileni dhe polipropileni mund t\u00eb prishen, duke l\u00ebshuar kimikate t\u00eb panjohura n\u00eb ushqim dhe pije. Ushqimet me vaj gjithashtu mendohet se t\u00ebrheqin disa kimikate plastik\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Kimia komplekse e nevojshme p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb plastik\u00eb e b\u00ebn t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb dihet sakt\u00ebsisht se \u00e7far\u00eb kimikate t\u00eb tjera gjenden n\u00eb en\u00eb plastike t\u00eb ushqimit, tha Jane Muncke<\/strong>, drejtor menaxhues dhe drejtor kryesor shkencor n\u00eb FPF. ( Food Packaging Forum ), nj\u00eb nga t\u00eb pakt\u00ebt q\u00eb studion paketimin e ushqimit ekskluzivisht, merr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb financimit t\u00eb tij nga industria e paketimit t\u00eb qelqit, megjith\u00ebse Muncke tha se p\u00ebrpar\u00ebsit\u00eb e tij t\u00eb k\u00ebrkimit jan\u00eb vendosur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur nga financuesit.<\/p>\n\n\n\n Radikalet e lira dhe n\u00ebnproduktet e reagimit formohen gjat\u00eb prodhimit plastike n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit kimik\u00eb me t\u00eb cil\u00ebt keni filluar t\u00eb mos jen\u00eb p\u00ebrb\u00ebrja aktuale e produktit p\u00ebrfundimtar. Ekzistojn\u00eb gjithashtu papast\u00ebrti dhe substanca t\u00eb ashtuquajtura jo-q\u00ebllim t\u00eb shtuar (Nias) n\u00eb materialet origjinale burimore q\u00eb grumbullohen s\u00eb bashku me p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e njohur kimik\u00eb.<\/p>\n\n\n\n As prodhuesit, tha Muncke, “Nuk e din\u00eb sakt\u00ebsisht se cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrb\u00ebrja kimike e materialeve t\u00eb produktit t\u00eb tyre deri n\u00eb molekul\u00ebn e fundit t\u00eb vog\u00ebl”.<\/p>\n\n\n\n P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, disa studime ekzistojn\u00eb mbi kimikatet plastike t\u00eb produktit p\u00ebrfundimtar, n\u00eb vend se kimikatet e burimit individual. N\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb botuar vitin e kaluar n\u00eb revist\u00ebn Science Science & Technology, studiuesit gjerman\u00eb dhe norvegjez\u00eb p\u00ebrdor\u00ebn mostra t\u00eb sendeve plastike n\u00eb bot\u00eb reale, si shishe shampo, gota kosi dhe shishe uji t\u00eb rimbushsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb provuar efektin e tyre n\u00eb qelizat n\u00eb nj\u00eb laborator. Ata gjet\u00ebn perberes n\u00eb plastik\u00ebn e konsumit q\u00eb jan\u00eb toksike in vitro, por jan\u00eb kryesisht t\u00eb paidentifikuara.<\/p>\n\n\n\n Shoqata e Industris\u00eb s\u00eb Plastik\u00ebs (Plastics), nj\u00eb grup tregtar, kund\u00ebrshtoi pretendimet e studiuesve p\u00ebr sigurin\u00eb e dyshimt\u00eb.<\/p>\n\n\n\n \u201cT\u00eb gjitha plastikat e p\u00ebrdorura n\u00eb paketimin e ushqimeve kalojn\u00eb n\u00eb prova rigoroze. N\u00eb koh\u00ebn kur \u00e7do lloj paketimi ushqimesh plastike madje ia b\u00ebn administrat\u00ebs amerikane t\u00eb ushqimit dhe ila\u00e7eve (FDA), ajo tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb testuar disa her\u00eb nga kimist\u00eb dhe toksikolog\u00eb. Mbajtesit plastik\u00eb t\u00eb ushqimit dhe pijeve mund t\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt\u00eb n\u00eb frigorifer, mikroval\u00eb, pjatalar\u00ebse ose nj\u00eb kombinim t\u00eb t\u00eb treve kur k\u00ebto p\u00ebrdorime jan\u00eb etiketuar n\u00eb paket\u00eb, \u201dtha nj\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb me e-mail (hahaaa).<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Shenim:<\/strong> Ky informacion eshte marre ne burime mjaft serioze Botrore dhe eshte perkthyer me mjaft kujdes.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Industria thot\u00eb se mbajtesit e saj jan\u00eb t\u00eb sigurt por disa ekspert\u00eb tregojn\u00eb munges\u00ebn e t\u00eb dh\u00ebnave dhe paralajm\u00ebrojn\u00eb q\u00eb plastika dhe nxeht\u00ebsia nuk jan\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzierje e mir\u00eb.Shum\u00eb prej nesh kan\u00eb nj\u00eb dollap kuzhine t\u00eb tejmbushur me mbajtesa plastik\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur mbetjet tona. Por nd\u00ebrsa nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi rritet p\u00ebr grackat e sh\u00ebndetit dhe mjedisit […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3396,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[278,206,566,1,274],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3395","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"category-kuriozitete","9":"category-shendeti","10":"category-te-ndryshme","11":"category-ushqimi"},"yoast_head":"\n